EVALUATIE WET AFBREEKING ZWANGERSCHAP
DE WET
De Wet Afbreking Zwangerschap (WAZ) heft onder voorwaarden en beperkingen de strafbaarheid van abortus op. Zij biedt daarmee een zekere ruimte voor hulp aan vrouwen die als gevolg van ongewenste zwangerschap in een noodsituatie verkeren, en wel met inachtneming van de beschermwaardigheid van ongeboren menselijk leven.
DOWNLOAD
Evaluatie Wet Afbreking Zwangerschap
Size 2.5 MB (PDF)
Standpunt Staatssecretaris
Size 115,5 KB (PDF)
Announcement Image
Aankondigingen
Abortuspil door de huisarts?
Datum: 25 April 2015

Abortuspil via de huisarts?

Het eerste officieel geregistreerde medicamenteuze combinatiemiddel voor zwangerschapsafbreking is per 1 mei 2015 op recept verkrijgbaar bij de apotheek. Het nieuwe middel, Sunmedabon, is een combinatieverpakking van mifepriston en misoprostol. Deze middelen worden al langer samen gebruikt voor medicamenteuze abortus. Mifepriston wordt echter alleen rechtstreeks geleverd aan abortusklinieken en ziekenhuizen met een abortusvergunning, waardoor de officieuze abortuscombinatiepil niet beschikbaar is in de eerste lijn. Met de komst van Sunmedabon in de openbare apotheek verandert dit; huisartsen kúnnen dat middel voorschrijven. Er is echter een verschil van mening over de interpretatie van de wet of ze dat ook mógen voorschrijven. Volgens de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) is de opvatting dat huisartsen Sunmedabon mogen voorschrijven onjuist: vroege abortus valt onder de strafwet en artsen mogen Sunmedabon enkel voorschrijven ‘indien zij een vergunning hebben in het kader van de Wet afbreking zwangerschap (Waz)”.

Als beroepsgroep van abortusartsen (verenigd in het NGvA) ondersteunen we de versoepeling in het voorschrijven van deze medicatie, mits huisartsen zich houden aan dezelfde kwaliteitscriteria als abortusartsen. Hierbij gaat het met name om de richtlijnen ‘Begeleiding van vrouwen die een zwangerschaps-afbreking overwegen’ en ‘Behandeling van vrouwen die een zwangerschapsafbreking willen ondergaan’.

Vanuit de praktijkervaringen uit de abortusklinieken voorzien we wel een aantal zaken die overwogen moeten worden om ervoor te zorgen dat de zorg die op dit vlak door huisartsen geleverd wordt kwalitatief gelijkwaardig is aan de zorg die nu door de abortusklinieken wordt verleend.

Termijnbepaling zwangerschap:

Op grond van de richtlijnen voor abortusbehandelingen, zoals die door ons zijn vastgesteld, dient eerst de zwangerschapsduur objectief te worden bepaald. Abortusklinieken doen de termijnbepaling door middel van een echo. Daarbij blijkt dat de vermoede zwangerschapsduur vaak niet overeenkomt met de werkelijke zwangerschapsduur. Verder is het belangrijk een eventuele buitenbaarmoederlijke zwangerschap uit te sluiten. Om voor alle vrouwen eenzelfde kwaliteit van zorg te waarborgen zijn wij er een sterk voorstander van dat de huisartsen op identieke wijze de termijnbepaling uitvoeren.

Jaarlijks melden zich maximaal 7.000 vrouwen voor een zogeheten otb (overtijd behandeling). Dat betekent dat huisartsen gemiddeld slechts eens per jaar een dergelijk verzoek krijgen. Tenzij er tussen de huisartsenpraktijken specialisatie plaats gaat vinden maken wij ons zorgen over de kwaliteitsborging van de objectieve termijnbepaling door de huisartsen. Naast de beperkte beschikbaarheid van echo’s in de huisartsenpraktijken vergt het interpreteren van echo’s de nodige kennis en ervaring.

Anonimiteit:

In het pleidooi om de overtijdbehandeling bij de huisarts neer te leggen, wordt ons inziens een aantal dingen over het hoofd gezien. Een daarvan is het feit dat nogal wat patiënten prijs stellen op de anonimiteit van een abortuskliniek. Veertig procent van de patiënten van abortusklinieken komt niet via de huisarts. Velen gaan er zelfs voor naar een andere provincie.

Ervaring:

Eenmaal over de drempel is er geen medische reden om de abortuspilverstrekking door huisartsen te beperken tot de overtijdbehandeling (tot en met 16 dagen overtijd); abortuspillen kunnen gemakkelijk tot 8 of zelfs 9 weken worden gebruikt. Dat zou betekenen dat maximaal 70 procent van alle abortussen door de huisarts geregeld kan worden. Dat zijn er 21.000 per jaar, oftewel ruim 2 per huisarts. Het aspect van kwaliteitsborging is een belangrijk issue bij dit soort kleine aantallen. In abortusklinieken voeren individuele artsen gemiddeld meer dan 500 behandelingen per jaar uit.

24 uurs-bereikbaarheid:

Abortusklinieken hebben een (telefonische) achterwacht die gebeld kan worden door patiënten die na de behandeling vragen hebben. Uit ervaring blijkt, dat deze bereikbaarheidsdienst vooral wordt gebeld door vrouwen die gekozen hebben voor de abortuspil. Ondanks goede mondelinge en schriftelijke voorlichting, blijken toch veel vrouwen achteraf vragen te hebben. Dit betekent dat ook de huisartsen een op dit gebied deskundige achterwacht zullen moeten inrichten.

Keuze mogelijkheid:

Steeds meer wordt het belang van vrije keuze door de patiënt onderstreept. In het geval dat de vrouw naar de huisarts gaat voor een zwangerschapsafbreking, kan de huisarts in dit geval alleen de abortuspil aan bieden. De mogelijkheid van een instrumentele zwangerschapsafbreking eventueel met sedatie kan door de huisarts, in tegenstelling tot de abortuskliniek, niet worden geboden.

Conclusie:

Vrouwen die voor de keuze staan om hun zwangerschap af te breken bevinden zich in een zeer kwetsbare positie en hebben recht op optimale zorg.

Het NGvA heeft begrip voor het initiatief dat huisartsen medicamenteuze zwangerschapsafbrekingen kunnen gaan uitvoeren.

Maar om ervoor te zorgen dat deze vrouwen altijd optimale zorg krijgen, zijn wij van mening dat huisartsen dan dezelfde kwaliteit moeten kunnen leveren op het vlak van termijnbepaling, ervaring, anonimiteit, bereikbaarheid en keuzemogelijkheden.

Vanuit onze specifieke deskundigheid en ervaring denken we graag mee over hoe dit gerealiseerd kan worden.